Październik zaczyna się ciszą. Nie taką, w której nic się nie dzieje. Tą gorszą, w której dzieje się za dużo.
Jeszcze wczoraj było lato. Przynajmniej można było tak sobie wmówić. Dzisiaj światło wpada przez okno pod innym kątem, wieczór przychodzi wcześniej, człowiek zakłada coś cieplejszego i nagle przypomina sobie o wszystkich rzeczach, które miały zostać załatwione przed jesienią.
Nie zostały.
Wtedy wchodzi Wiśnia.
Wiśnia
Ciche dni Kaśki Sochackiej mają już pięć lat. To wystarczająco długo, żeby przestać pamiętać, gdzie usłyszało się je pierwszy raz. Za mało, żeby przestały należeć do teraźniejszości.
Nie chcę więc wracać do 2021 roku. Nie interesuje mnie archeologia debiutu, który dawno zdążył znaleźć swoich ludzi.
Interesuje mnie, dlaczego 1 października 2026 roku ta płyta potrafi wejść do pokoju, usiąść obok i zachowywać się tak, jakby wiedziała, co wydarzyło się wczoraj.
Wiśnia zaczyna od bliskości, która właściwie od początku ma w sobie możliwość straty.
To będzie wracało.
U Sochackiej miłość rzadko stoi spokojnie. Jest trochę za blisko krawędzi. Człowiek jeszcze z kimś jest, jeszcze zna jego zapach, gesty, sposób mówienia, ale gdzieś pod spodem już sprawdza, czy przypadkiem czegoś nie traci.
Najgorsze rzeczy przecież nie zawsze zaczynają się od trzaśnięcia drzwiami.
Czasami ktoś po prostu trochę inaczej odpowiada.
Nie było Cię
Nieobecność może być banalna.
Ktoś śpi. Ktoś pracuje. Ktoś odłożył telefon. Ktoś potrzebuje godziny dla siebie.
A jednak wystarczy odpowiednio długo czekać na wiadomość, żeby zwyczajna cisza zaczęła produkować własne znaczenia.
Nie było Cię.
Trzy słowa, z których można zbudować pretensję, tęsknotę albo ulgę.
Sochacka bardzo dobrze zna przestrzeń między tymi znaczeniami. Jej piosenki nie potrzebują wielkich katastrof. Wystarczy przesunięcie. Drobna zmiana temperatury. Moment, w którym dwoje ludzi nadal znajduje się bardzo blisko siebie, ale każde już trochę gdzie indziej.
I właśnie tam zaczynają się ciche dni.
Ciche dni
Cisza w związku nie zawsze oznacza brak rozmowy.
Czasem przeciwnie.
Można wymienić kilkadziesiąt wiadomości i nie powiedzieć sobie właściwie nic. Można próbować doprecyzować jedno zdanie tak długo, aż trzeba będzie doprecyzować również doprecyzowanie. Można postawić kropkę, która dla jednej osoby jest interpunkcją, a dla drugiej nagle ma temperaturę kilku stopni poniżej zera.
Człowiek jest niezwykle pomysłowym zwierzęciem. Wynalazł język, żeby móc się porozumiewać, a następnie poświęcił tysiące lat na udowadnianie, jak spektakularnie potrafi za jego pomocą tego nie robić.
Ciche dni nie są więc dla mnie płytą o milczeniu.
Są płytą o tym, ile rzeczy można powiedzieć obok tego, co naprawdę chciałoby się powiedzieć.
Znowu jestem w punkcie, który dawno temu już minęłam
To chyba najbardziej okrutny tytuł na tej płycie.
Bo wszyscy znamy to oszustwo postępu.
Już to przepracowałem. Już wiem. Już jestem gdzie indziej. Już drugi raz tego samego błędu nie popełnię.
A potem przychodzi wtorek, środa albo pierwszy dzień października i człowiek odkrywa znajomy krajobraz.
To samo skrzyżowanie.
Ten sam lęk.
Ta sama potrzeba upewnienia się, że ktoś nadal jest.
Tylko człowiek trochę starszy.
Niektórych miejsc nie opuszczamy raz na zawsze. Wracamy do nich z nowym słownictwem, innym numerem telefonu, większym doświadczeniem i dokładnie tym samym drżeniem gdzieś pod żebrami.
Mróz
Potem robi się zimno.
Nie dramatycznie. Bez śnieżycy.
Po prostu trzeba już założyć kurtkę.
To bardzo pasuje do tej płyty, bo emocjonalny mróz u Sochackiej również rzadko przychodzi z hukiem. Bardziej przypomina wieczór, podczas którego orientujesz się, że od kilku godzin siedzisz przy uchylonym oknie.
Jeszcze można je zamknąć.
Jeszcze można podejść bliżej.
Jeszcze można powiedzieć coś zwyczajnego.
I może właśnie dlatego następny tytuł boli bardziej.
Spędź ze mną trochę czasu jeszcze
Nie: zostań na zawsze.
Nie: obiecaj.
Nie: uratuj mnie.
Trochę czasu jeszcze.
W tym „jeszcze” mieści się właściwie cała kruchość bliskości.
Bo człowiek chciałby czasem dostać gwarancję. Dokument z pieczątką. Ważność bezterminowa. Podpis dwóch stron. Miłość jako urządzenie objęte rozszerzoną gwarancją producenta.
Dostaje zamiast tego drugiego człowieka.
Z jego zmęczeniem. Chorobą. Planami. Strachem. Potrzebą samotności. Pociągiem, który trzeba zdążyć zarezerwować.
I własną bezradność wobec faktu, że nie wszystko można ustalić.
Można tylko poprosić:
zostań jeszcze trochę.
Z soboty na niedzielę
Są takie związki, które najlepiej wyglądają w kalendarzu.
Piątek wieczorem. Sobota. Niedziela rano. Pociąg powrotny.
Są też takie, w których kalendarz staje się przeciwnikiem.
Kiedy się zobaczymy.
Na ile.
Czy zdążymy.
Co będzie później.
W pewnym momencie planowanie spotkania zaczyna zajmować więcej miejsca niż samo wyobrażenie spotkania.
I wtedy warto sobie przypomnieć rzecz banalną, ale trudną:
nie tęsknimy za terminem.
Tęsknimy za człowiekiem.
Dla mnie to już koniec
Każda bliskość zna takie zdanie.
Niekoniecznie wypowiedziane.
Czasami pojawia się tylko na kilka sekund, gdzieś między złością a zmęczeniem.
Mam dość.
Nie chce mi się.
Nie mam już siły.
A potem przychodzi kolejna wiadomość.
I okazuje się, że koniec był końcem rozmowy, niekoniecznie końcem historii.
To jeden z powodów, dla których lubię wracać do Cichych dni. Ta płyta nie traktuje uczuć jak prostych deklaracji. Człowiek może jednocześnie tęsknić i chcieć świętego spokoju. Kochać i być wściekłym. Potrzebować kogoś i marzyć, żeby przez godzinę nikt niczego od niego nie chciał.
Sprzeczność nie musi oznaczać kłamstwa.
Czasem oznacza po prostu człowieka.
Boję się o Ciebie
I nagle pod całym tym zmęczeniem zostaje coś bardzo prostego.
Strach o drugą osobę.
Nie o relację.
Nie o definicję.
Nie o to, kto pierwszy napisze.
O nią.
Czy śpi. Czy zjadła. Czy temperatura spadła. Czy lek działa. Czy jutro będzie trochę lepiej.
W takich chwilach wszystkie wielkie rozmowy o bliskości robią się podejrzanie małe.
Bo można być na kogoś wściekłym i pięć minut później martwić się, czy dobrze się czuje.
Jedno nie kasuje drugiego.
Balkon
Na końcu podstawowej wersji płyty zostaje balkon.
Lubię balkony.
Są architektonicznie niezdecydowane.
Jeszcze dom, już trochę ulica. Można wyjść, ale właściwie się nie wychodzi. Można zamknąć za sobą drzwi, ale wystarczy zrobić dwa kroki, żeby wrócić.
Idealne miejsce dla tej płyty.
Bo Ciche dni właściwie przez cały czas stoją właśnie tam.
Pomiędzy.
Między odejściem a zostaniem.
Między „daj mi spokój” a „gdzie jesteś?”.
Między potrzebą samotności a panicznym sprawdzaniem, czy ktoś nadal jest po drugiej stronie.
Między kropką a przecinkiem.
Jeszcze
Tyle że edycja specjalna nie pozwala historii skończyć się na balkonie.
Pojawiają się kolejne utwory. Śnie. Zachody. Trochę tu pusto. Jeszcze. Porzucić. Wracają też piosenki w innych wersjach.
To bardzo piękny przypadek formy, która zaczyna przypominać własny temat.
Płyta mogła się skończyć.
Nie skończyła się.
Ktoś wrócił.
Dopowiedział.
Zagrał jeszcze raz.
Jakby po postawieniu kropki spojrzał na zdanie i pomyślał:
nie.
Jednak przecinek.
1 października
Pięć lat temu Ciche dni były dla mnie inną płytą.
Nie dlatego, że zmieniły się nagrania.
Zmienił się słuchający.
Na tym polega chyba najdziwniejsza właściwość muzyki. Album zostaje dokładnie tam, gdzie go zostawiliśmy. Ta sama gitara wchodzi w tej samej sekundzie. Głos załamuje się dokładnie w tym samym miejscu. Utwór trwa tyle samo.
A jednak wracamy po kilku latach i znajdujemy w nim rzeczy, których wcześniej tam nie było.
Oczywiście były.
To nas jeszcze przy nich nie było.
Dlatego 1 października nie chcę pisać recenzji Cichych dni. Nie mam potrzeby wystawiać tej płycie świadectwa po pięciu latach.
Chcę jej posłuchać.
Jesień dopiero się zaczyna. Wieczory będą coraz wcześniejsze. Telefony będą czasem milczeć. Ludzie będą źle rozumieć swoje zdania. Będziemy stawiać kropki tam, gdzie ktoś inny zobaczy koniec.
A potem czasem przyjdzie wiadomość.
Czasem piosenka.
Czasem ktoś po prostu wróci do pokoju.
I okaże się, że cisza nie była końcem.
Tylko miejscem pomiędzy dwoma zdaniami.
Dodaj komentarz